ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ γεωμετρία & λόγος

Helix Codex · δεκατέσσερα έργα σε χαρτί, σε δύο σειρές

Ρητό κείμενο σε άρρητη γεωμετρία.

Κάθε φύλλο σε αυτή την αίθουσα κρύβει ένα πραγματικό κείμενο — ποίημα, μύθο, στίχο φιλοσοφίας — γραμμένο μέσα στην ίδια τη γραμμή. Φωτογραφίζεις το τυπωμένο χαρτί και οι λέξεις βγαίνουν αυτούσιες, γράμμα προς γράμμα.

Κύλισε για να περπατήσεις στην αίθουσα

I · Φύσις

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΥΜΑ — ΚΑΤΑ HOKUSAI

Ιθάκη

Κ. Π. Καβάφης, «Ιθάκη», 1911

Το κύμα κουβαλά το ταξίδι. Η γεωμετρία είναι η θάλασσα του Hokusai· το κείμενο, ο δρόμος που ευχόμαστε να είναι μακρύς.

Πλησίασε

I · Φύσις

ΛΟΓΑΡΙΘΜΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑ

Ο δρόμος πίσω

Θεόδωρος Δημητρίου

Η λογαριθμική σπείρα μεγαλώνει χωρίς να αλλάζει σχήμα: απομακρύνεσαι και παραμένεις ο ίδιος. Η βιογραφία δεν είναι γραμμένη σε αυτή τη σελίδα — είναι κρυμμένη μέσα στο έργο, όπως καθετί άλλο εδώ.

Πλησίασε

I · Φύσις

ΠΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΟΙΤΕΣ

Ποταμός

Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος, ἀποσπάσματα

Στο ίδιο ποτάμι δεν μπαίνεις δυο φορές. Το σχέδιο πλέκει κοίτες που χωρίζουν και ξανασμίγουν — και το κείμενο μέσα τους λέει ακριβώς αυτό.

Πλησίασε

I · Φύσις

ΦΥΛΛΟΤΑΞΙΑ ΧΡΥΣΗΣ ΤΟΜΗΣ

Ηλιοτρόπιο

Φυλλοταξία — παρατήρηση, όχι απόφθεγμα

Το σχέδιο φτιάχνεται από την ίδια γωνία που περιγράφει το κείμενο. Η μορφή είναι η εξήγηση του εαυτού της.

Πλησίασε

I · Φύσις

ΟΡΟΣΕΙΡΕΣ ΣΕ ΒΑΘΟΣ

Κορυφογραμμή

Δημοτικό τραγούδι, παραδοσιακό

Οροσειρές σε βάθος, και μέσα τους η φωνή που τις τραγούδησε πριν υπάρξει τρόπος να γραφτεί.

Πλησίασε

I · Φύσις

ΠΕΤΑΛΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΣΤΡΩΣΕΙΣ

Κῆπος

Σαπφώ, ἀποσπάσματα 47 καὶ 168β

Πέταλα σε τρεις στρώσεις. Το αρχαιότερο κείμενο της σειράς, στην πιο απλή γεωμετρία της.

Πλησίασε

I · Φύσις

ΟΜΟΚΕΝΤΡΟΙ ΔΑΚΤΥΛΙΟΙ ΜΕ ΘΥΡΑ

Λαβύρινθος

Ἀπολλόδωρος, Βιβλιοθήκη Γ΄

Ο μίτος είναι η ίδια η γραμμή που διαβάζεις. Ο λαβύρινθος κρύβει την ιστορία του λαβυρίνθου, και ο τρόπος να βγεις είναι να την ακολουθήσεις.

Πλησίασε

II · Ἀρχαί

ΣΠΕΙΡΟΕΙΔΕΙΣ ΒΡΑΧΙΟΝΕΣ

Θαῦμα

Πλάτων, Θεαίτητος 155d · Ἀριστοτέλης, Μετὰ τὰ φυσικά 982b

Ο Αριστοτέλης λέει πού κοίταξε πρώτα το θαύμα: τη σελήνη, τον ήλιο, τα άστρα, την αρχή του παντός. Ο γαλαξίας είναι η μορφή του· και φιλοσοφία, λέει ο Πλάτων, δεν έχει άλλη αρχή από αυτό.

Πλησίασε

II · Ἀρχαί

ΠΟΛΥΓΩΝΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑ

Δίκη

Ἀναξίμανδρος ὁ Μιλήσιος, ἀπόσπασμα 1 (Σιμπλίκιος)

Μία από τις αρχαιότερες σωζόμενες προτάσεις της φιλοσοφίας μιλά για δικαιοσύνη: τα πράγματα πληρώνουν το ένα στο άλλο ό,τι χρωστούν, με τη σειρά του χρόνου. Η πολυγωνική σπείρα στρίβει με την ίδια γωνία σε κάθε κορυφή — η πιο απλή εικόνα ισότητας.

Πλησίασε

II · Ἀρχαί

ΠΥΚΝΗ ΓΡΑΦΗ

Λόγος

Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος, ἀποσπάσματα 1 καὶ 50

Γραμμή με γραμμή, σαν σελίδα που τη γράφει ο ίδιος ο λόγος. Ο Ηράκλειτος λέει ότι οι άνθρωποι δεν τον καταλαβαίνουν ούτε πριν ούτε αφού τον ακούσουν — δεν προσέχουν ό,τι κάνουν ξύπνιοι, όπως ξεχνούν ό,τι κάνουν στον ύπνο τους. Εδώ βρίσκεται μπροστά στα μάτια σου.

Πλησίασε

II · Ἀρχαί

ΟΜΟΚΕΝΤΡΟΙ ΔΑΚΤΥΛΙΟΙ

Τὸ ὄν

Παρμενίδης ὁ Ἐλεάτης, ἀποσπάσματα 3 καὶ 8

Η σφαίρα του Παρμενίδη, κομμένη στη μέση: από το κέντρο προς κάθε κατεύθυνση, ίδια. Το ον δεν είναι μεγαλύτερο ούτε μικρότερο εδώ ή εκεί· γι' αυτό οι δακτύλιοι δεν έχουν ούτε αρχή ούτε τέλος.

Πλησίασε

II · Ἀρχαί

ΠΛΕΓΜΑ LISSAJOUS

Φιλία καὶ Νεῖκος

Ἐμπεδοκλῆς ὁ Ἀκραγαντῖνος, ἀπόσπασμα 17

Μία γραμμή που συναντά τον εαυτό της και ξαναχωρίζει. Ό,τι ενώνει η Φιλία το διαλύει το Νείκος, και πάλι απ' την αρχή — ένας κόμπος, δεμένος και λυμένος για πάντα.

Πλησίασε

II · Ἀρχαί

ΔΕΝΔΡΙΤΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑ

Ἄτομα καὶ κενόν

Δημόκριτος ὁ Ἀβδηρίτης, ἀπόσπασμα 9

Ένας κρύσταλλος είναι ό,τι πλησιέστερο έχουμε στο όραμα του Δημόκριτου: τάξη φτιαγμένη από άτομα και κενό. Το χρώμα, λέει εκείνος, υπάρχει μόνο με σύμβαση — και εδώ το χρώμα είναι κυριολεκτικά το αλφάβητο.

Πλησίασε

II · Ἀρχαί

ΚΑΜΠΥΛΗ FAY

Ψυχή

Πλάτων, Φαῖδρος 245c

Στα ελληνικά η ψυχή σημαίνει και πεταλούδα. Ο Πλάτων τη λέει «αρχή κινήσεως»: αυτό που κινεί τον ίδιο του τον εαυτό.

Πλησίασε

Τρεις αποστάσεις

Κάθε έργο διαβάζεται τρεις φορές.

  1. Από μακριά

    Μια μορφή. Κύμα, σπείρα, λαβύρινθος — γεωμετρία που χαράζουν εξισώσεις, ποτέ το χέρι.

    Όλα τα έργα
  2. Από κοντά

    Γραφή. Η γραμμή είναι διπλή έλικα και κάθε σύνδεσμος κουβαλά ένα χρώμα. Κατέβα στα 0,4 χιλιοστά και κοιτάς τα άτομα των γραμμάτων.

    Έργα
  3. Με τον αναγνώστη

    Το κείμενο. Φωτογράφισε ολόκληρο το φύλλο με τον αναγνώστη και οι κρυμμένες λέξεις επιστρέφουν ακέραιες — χωρίς λογαριασμό, χωρίς δίκτυο, χωρίς άλλο κλειδί από την ίδια τη σελίδα.

    Πώς διαβάζεται ένα έργο

14 έργα

Οι σειρές

Σειρά I

Φύσις

Επτά μορφές από τη φύση και τον μύθο — κύμα, σπείρα, ποτάμι, ηλιοτρόπιο, βουνά, άνθος, λαβύρινθος. Σε καθεμία, το κείμενο ανήκει στη μορφή που το κρύβει.

Σειρά II

Ἀρχαί

Επτά ιδέες από την αρχή της φιλοσοφίας — το θαύμα, η δίκη, ο λόγος, το ον, η φιλία και το νείκος, το άτομο, η ψυχή. Καθεμία παίρνει σχήμα, και μέσα στη γραμμή γράφεται η αρχαία πρόταση που τη λέει.

1 : √2 1 √2

Το χαρτί

Το μόνο σχήμα που αντέχει να κοπεί στη μέση.

Το A4 είναι 1 : √2. Κόψε το στη μέση και παίρνεις δύο αντίγραφα του εαυτού του. Οι αρχαίοι ονόμασαν το √2 ἄλογον — χωρίς λόγο, ανείπωτο — και εδώ κουβαλά ειπωμένες λέξεις. Αυτή η αντίφαση είναι όλο το θέμα.

Γιατί το χαρτί είναι άρρητο

Απόκτηση

Ο αναγνώστης

Το κλειδί είναι μια δωρεάν εφαρμογή.

Τρέχει σε κάθε κινητό, χωρίς δίκτυο, χωρίς λογαριασμό. Βρίσκει τα τέσσερα σημάδια στις γωνίες, ισιώνει τη φωτογραφία, βαθμονομεί το χρώμα από το υπόμνημα, ακολουθεί την έλικα και διορθώνει ό,τι χάλασε η κάμερα.


Από τα πέντε μου ως τα δεκατέσσερα ζωγράφιζα. Μετά ήρθαν οι υπολογιστές και άφησα το πινέλο. Αυτά τα έργα είναι ο δρόμος που βρήκα να γυρίσω πίσω — χωρίς να αφήσω πίσω αυτό που έμαθα στο ενδιάμεσο.

Η ιστορία